شنبه ۵ خرداد ماه ۱۳۹۷
  باباکوهی   گالری تصاویر



زندگی نامه باباکوهی

 

 ابن باکویه در حدود سال 330 هجری در شیراز به دنیا آمد و در جوانی به کسب علوم پرداخت و از محضر بزرگان و مشایخ زمان استفاده ها کرد و همین که قلبش از انوار الهی روشن شد و مجذوب عوامل عرفانی گردید به سیر آفاق و انفس پرداخت و اغلب مشایخ نامی آن روزگار را ملاقات کرد و هنگامی که شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف مشهور به نیشابور رفت ابن باکویه به جای شیخ عبدالرحمن سلمی در خانقاه معروف آن شهر به ارشاد مشغول بود، بین او و شیخ ابوسعید مباحثات مختلف عرفانی درگرفت و ابوسعید به سؤالات وی جواب های شایسته داد.

همچنین در نهاوند میان ابن باکویه و شیخ ابوالعباس جانشین شیخ کبیر ابوعبدالله خفیف شیرازی عارف نامدار در باب تصوف و طریقت مناقشات زیاد روی داد و آن شیخ به وفور فضل و کمال و وسعت اطلاعات ابن باکویه اعراف کرده است.

جامی شاعر بزرگ قرن نهم در کتاب نفحات الانس می نویسد، خواجه عبدالله انصاری از ابن باکویه چندین بار به تجلیل یاد کرده و به انتخاب خود 30 هزار حدیث و 30 هزار حکایت از او نقل کرده است و مخصوصاً بارها گفته که ابن باکویه ملک بوده است و از همه علوم با نصیب و حتی او را بزرگترین شیخ عصر خود دانسته و از این که نسبت به خواجه بیش از دیگران توجه داشته تفاخر کرده است.

باری عبدالله باکویه پس از سال ها مسافرت و جهانگردی دوباره به شیراز برگشت و چند سالی را دور از مردم و هیاهوی شهر در غار کوه شمالی شیراز که آن را صبوی می گفتند عزلت گزید و به عبادت پرداخت و در سال 442 پس از عمری دراز به عالم دیگر شتافت و مریدان آن پیر مراد را در خانقاهش که امروز آرامگاه اوست دفن کردند.

شک در شاعری او

ابن باکویه شاعر نبوده و هرگز شعری نگفته و دیوانی که به او نسبت داده اند متعلق به صوفی دیگری است که ظاهراً در قرن نهم و دهم هجری می زیسته و گاهی کوهی و زمانی انسان تخلص می کرده و نباید او را به ابن باکویه که از مشایخ بزرگ قرن پنجم بوده است اشتباه کرد زیرا علاوه بر این که اشعار دیوان باباکوهی از حیث سبک و انشاء مناسب با آثار شاعران قرن نهم ودهم است بعضی مضامین و حتی پاره ای از غزلیات حافظ را اقتباس و استقبال کرده است.

شاید این کوهی شاعر روزگاری بر سر مزار ابن باکویه به عزلت و گوشه نشینی پرداخته و در همانجا مرده و مدفون شده و دیوانش هم به عنوان دیوان باباکوهی منتشر گردیده است. مطابق استقصای مرحوم علامه قزوینی قدیمی ترین نسخه این دیوان در سال 1088 یعنی بیش از 650 سال بعد از ابن باکویه نوشته شده و فعلاً در موزه بریتانیا است. اولین مرتبه مرحوم رضاقلی خان هدایت در ریاض العارفین که در سال 1260 تألیف شده ذکری از باباکوهی شاعر کرده و الا تذکره نویسان سابق هیچکدام نه از او یاد کرده اند و نه ابن باکویه را صاحب قریحه شاعری می دانسته اند.

به هر حال باباکوهی شاعر صوفی غیر از ابن باکویه است و عبدالله محمدبن باکویه یا باباکوهی که مردم شیراز او را از قرن پنجم می شناسند وعرفا او را از اولیاء و مردان بزرگ می دانند آن پیر مرادی است که در سال 440 برفراز کوه صبوی شیراز به خواب ابدی فرو رفته است و از آن روزگار تا به امروز مردم اغلب تحمل رنج راه و صعود از کوه را در گرما و سرما کرده و به آرامگاه او می روند و بر مزار آن پیر طریقت غزل های عارفانه و عاشقانه وارستگانی چون حافظ و سعدی و مولوی می خوانند و از ارواح پاک آن مردان از دنیا گذشته و به عقبی پیوسته مدد می جویند. سعدی در باب پنجم بوستان در ضمن اشعاری اشاره به باباکوهی (باکویه) کرده که مرحوم علامه قزوینی در حاشیه شدالازار آن را نقل کرده است،

اینک آن را برای مزید اطلاع خوانندگان نقل می کنیم:

به مردی که ناموس را شب نخفت

ندانی که بابای کوهی چه گفت

که نتوانی از خلق بربست هیچ

برو جان بابا در اخلاص پیچ

هنوز از تو نقش برون دیده اند

 کسانی که فعلت پسندیده اند

که زیر قبا دارد اندام پیس

 چه قدر آورد بنده حور دیس

که بازت رود چادر از روی زشت

نشاید به دستان شدن در بهشت


پس از وفات باکویه مدفن او غزلتگاه بعضی از وارستگان و گوشه نشینان گردیده و در چندقدمی دامنه آن در اثر وجود چشمه گوارایی درختان سرو و چنار صفا و طراوتی به آنجا می دهد.

شيراز پورتال : پورتال جامع اطلاع رساني شهر شيراز

صفحه اصلـی  |  تمـاس با ما  |  درباره مـا
.: تمامی حقوق این سایت محفوظ و متعلق به شیراز پورتال می باشد و استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز می باشد :.
طراحی و اجرا وب سایت